Bij een sucrase-isomaltase deficiëntie (SID) kan het lichaam sommige suikers niet verteren. Specifiek de suikers sucrose, maltose en isomaltose, omdat de enzymen sucrase en isomaltase (deels) ontbreken. Hierdoor gaan de suikers onverteerd vanuit de dunne darm naar de dikke darm. Dit veroorzaakt diarree en door vertering door de dikke darmbacteriën ontstaat door gasvorming een opgeblazen gevoel en buikpijn.

Tot 2018 was dit probleem vooral bekend bij kinderen. Door de inzet van de suikerabsorptietest (SAT) is SID makkelijker te diagnosticeren, zeker vanuit de eerste lijn. De gestelde Prikkelbare Darmsyndroom (PDS) die vaak ontstaat in de adolescentie blijkt dan namelijk te berusten op een fysiologische afname van de het enzym sucrase. De verwachting is dat enkele tienduizenden Nederlanders een sucrase-deficiëntie hebben. Sinds de jaren zestig wordt er binnen de kindergeneeskunde wereldwijd onderzoek gedaan naar de congenitale vorm van SID (CSID). Dit betreft dan een deficiëntie in de werking of aanmaak van zowel het enzym sucrase als isomaltase. Bij de suikerabsorptietest wordt alleen gekeken naar de sucrasefunctie. Er zal dan ook gekeken moeten worden naar de diverse oorzaken en wellicht dienen er daarbij nieuwe namen gevonden te worden.

Wat is suiker?

Suikers en zetmeel zijn vormen van koolhydraten. Koolhydraten op zichzelf zijn een van de meest essentiële voedingsstoffen en worden in toenemende mate geconsumeerd. Suikers op zichzelf zijn in te delen in enkelvoudige of meervoudige suikermoleculen. Te weten de enkelvoudige monosachariden (zoals fructose, galactose en glucose) en meervoudige disachariden (lactose/melksuiker, maltose, sucrose/sacharose en trehalose). De disachariden worden door het lichaam uiteindelijk afgebroken tot glucose (en fructose en galactose).

Sacharose kennen we vooral als (tafel)suiker en fructose als vruchtensuiker. Beiden geven een zoete smaak aan de voeding.

Bij SID is het zo dat de monosachariden geen problemen geven bij vertering, maar de disachariden wel.

Overzicht suikers:

• Sucrose wordt afgebroken in glucose en fructose
• Maltose wordt afgebroken in 2 glucosemoleculen
• Isomaltose komt vrij bij de afbraak van zetmeel en wordt afgebroken in 2 glucose

Wat is zetmeel?

Zetmeel is een koolhydraat die in het lichaam wordt omgezet in glucose. Het komt in diverse voedingsproducten voor zoals peulvruchten, granen, graanproducten zoals brood en pasta als ook bewerkte levensmiddelen zoals koekjes, chocolade, chips, vleesproducten en zuivel. Zetmeel kan bewerkt worden om de juiste eigenschappen te krijgen, bijvoorbeeld als verdikkingsmiddel in sauzen en soepen. Dit heet dan gemodificeerd zetmeel (E1404 tm E1452).

Net als de rest van de vertering vindt 60-80% van de zetmeelvertering daar plaats door middel van sucrase-isomaltase (disacharidase) en maltase-glucoamylase. De variatie aan klachten en intoleranties is er met name door het verschil in aanwezigheid van deze werkzame enzymen.

Prevalentie

In 80% van de PDS-gevallen is er een relatie met voeding, waarbij 75% daarvan een intolerantie voor bepaalde soorten koolhydraten betreft. De prevalentie neemt toe, doordat de laatste decennia de inname van koolhydraten – en dan met name de toegevoegde suikers – met 900% is toegenomen.

Voor een overzicht van voedingsmiddelen met een hoog of laag sucrosegehalte kunt u kijken onder het kopje dieetadvies.

Voor alternatieven voor sucrose kunt u kijken onder het kopje suikervervangers.